Overwegingen

In de prachtige Vinex-locatie bij Utrecht, Leidsche Rijn, is de afgelopen jaren flink gebouwd om aan uiteindelijk ca. 80.000 mensen een woning te bieden. Vleuterweide zou één van de groenste woongebieden van Utrecht worden, iets wat velen in de wijk heeft doen besluiten hier te gaan wonen.

Nu Leidsche Rijn zo goed als klaar is worden de bewoners opgeschrikt door een onaangename verrassing; een (snel)weg dwars door de wijk Vleuterweide / Leidsche Rijn. Aldus zijn de bewoners van Vleuterweide eind 2007 plotseling en vlak na aankoop, oplevering of intrek geconfronteerd met de mogelijke plannen van een (snel)weg. Het moge duidelijk zijn dat als de bewoners hiervan vooraf van op de hoogte waren, velen niet de keuze zouden hebben gemaakt tot aankoop van een woning in Vleuterweide. Cliënten, bewoners, waren en zijn compleet verrast en sprakeloos van de absurde ideeën over een (snel)weg door een woonwijk. Daarin staan zij niet alleen zoals hiervoor al aangegeven. Cliënten weten zich gesteund door vele mensen uit de wijk, de regio, het hele land en – last but not least – de Tweede Kamer.

Hoe is het mogelijk dat de overheid eerst een woonwijk aanlegt en vervolgens, als de huizen zijn opgeleverd, een snelweg er doorheen als bespreekbare optie ziet? De visie van Leidsche Rijn is altijd geweest om een wijk te bouwen met goede ontsluitingen, maar géén doorgaande verkeersstromen, dit om het leefklimaat van de gehele wijk te bevorderen.

Het is opmerkelijk en stuitend en in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur van alle betrokken overheden dat een (snel)weg door deze nieuwe woonwijk nu als een politiek realistische optie wordt gezien. De bewoners verwachten van de overheid consequent en consistent gedrag. VROM en V&W hebben destijds Leidsche Rijn aangewezen als nieuwe generatie groeistad met hoge eisen aan het woonmilieu. Dit heeft er onder meer toe geleid dat de A2 ondertunneld werd. Die lijn is verwoord in het Masterplan, dat vervolgens geactualiseerd is in de Ontwikkelingsvisie 2003. Hierin werd geen melding gemaakt van een verbinding A2-A12. Een grote (snel)weg door de woonwijk zou dan ook in strijd zijn met alle beleid dat voor en over (onder meer) Leidsche Rijn is opgesteld.

Er zijn inmiddels vele voorbeelden van steden die een probleem aan het oplossen zijn dat nu juist in Leidsche Rijn/ Vleuterweide gecreëerd lijkt te gaan worden. In Maastricht werkt de overheid hard aan de oplossing van het huidige probleem van een A2 dwars door stad. Dit zal zeker flinke investeringen van de overheid vergen. In de regio Eindhoven wordt nu gesproken over het aanleggen van een ruit om Eindhoven en Helmond heen die de problemen voor bijvoorbeeld de Eisenhowerlaan in Eindhoven moeten minimaliseren. In Badhoevedorp heeft men nu besloten om de A9 die nu dwars door een woonwijk heengaat, om de stad heen te leiden. En 20 jaar geleden heeft de overheid veel geld moeten investeren om de wijken in Breda grenzend aan de snelweg weer leefbaar te krijgen door het aanleggen van een grote ring aan de zuidkant van Breda. De genoemde problemen in Maastricht, Eindhoven, Badhoevedorp en Breda zijn allen “organisch” gegroeid. Het zal de overheid nu veel geld gaan kosten om deze problemen door rondwegen of ondertunneling op te lossen, zoals het in Breda al veel geld heeft gekost. Hoe kan een overheid met voortschrijdend inzicht het in haar hoofd halen om nu voor Leidsche Rijn een nieuwe doorgaande wegen dwars door woonwijken voor te stellen?

Kosten
Nu komt de overheid met plannen om de bereikbaarheid van Utrecht te verbeteren. Er zal zeker iets moeten gebeuren in de regio Utrecht. Het probleem ligt echter bij de keuzes die de overheid heeft genomen bij de Startnotitie. Het is duidelijk dat het ambitieniveau van de Startnotitie het beschikbare budget op vele punten overschrijdt. Als er geen budget is om wegen te ondertunnelen die dwars door woonwijken heengaan, heeft het geen zin deze opties in een Startnotitie op te nemen. Of heeft de overheid Leidsche Rijn al opgeven en laat ze het vervallen tot een probleemwijk?
In Den Haag en Leidschendam heeft de overheid bij de aanleg van de Noordelijke Randweg (Sijtwende variant) (N14) expliciet gekozen voor een integrale oplossing voor wonen en verkeer. Toekomstige bewoners hadden vooraf inzicht in de gecombineerde verkeers- en woonfunctie van de wijk. Bij de aanleg van de weg en de wijk is maximaal rekening gehouden met de milieu-effecten in de breedste zin van het woord. Bij de planning en verkoop van Leidsche Rijn is bewust gekozen voor een woon- en leeffunctie van het ruimtelijk gebied. De optie van een doorgaande (snel) weg door Leidsche Rijn zou daarmee een definitief gepasseerd station moeten zijn.

Kortom, een nieuwe doorgaande (snel)weg dwars door een woongebied (Leidsche Rijn) is géén optie! De eventuele nut en noodzaak op verkeersgebied kunnen nooit opwegen tegen de inbreuk op de leefbaarheid van deze jonge wijk met veel kinderen. De genoemde alternatieven bieden een zeer kortzichtige “oplossing” voor een probleem dat nog niet helder is gedefinieerd. Betere oplossingen voor het probleem zijn mogelijk, zoals hierna middels diverse voorstellen zal worden aangetoond.